Экспрес К

Тобет молчания

  

   Экспресс КОпубликовано: 09 Октября 2017 Автор: Нуржан БАЙМУЛДИН | Акмолинская область©ЭК/Нуржан БАЙМУЛДИН

В Акмолинской области состоялась I Республиканская выставка собак охотничьих и национальных пород. Участники выставки из Акмолинской, Северо-Казахстанской, Карагандинской, Костанайской областей представили 64 пса – от казахской тазы до русской гончей.

Для того, чтобы собака получила сертификат породности, ей нужно пройти дотошное обследование. Например, из 200 заявленных казахских тобетов подтвердилось титульное происхождение только 20 псов. Кстати, всеобщим любимцем стал казахский тобет Оралбека Кайсанова из Кокшетау. Этот огромный степной волкодав  молчал, как партизан, снисходительно наблюдая за суетливыми борзыми и гончими.

– Мое увлечение – гончие собаки, больше 40 лет занимаюсь ими. С их помощью охочусь на зайца, лису и косулю, – рассказывает участник выставки Владимир Жданов из Северного Казахстана.

.

 

ХАБАР

http://khabar.kz/ru/news/obshchestvo/item/92920-kinologi-kazakhstana-rabotayut-nad-sokhraneniem-sobak-porody-tobet

Кинологи Казахстана работают над сохранением собак породы тобет Понедельник, 09 Октябрь 2017 15:07 Кинологи Казахстана ведут селекционную работу по сохранению собак казахских национальных пород – тазы и тобет. Последняя находится на грани исчезновения. Намного лучше положение у тазы, которых в стране насчитывается порядка 500. Эксперты изучают генетическую чистоту сохранившихся собак, составляют подробную опись каждой. Самые лучшие получат соответствующие документы, оценку и статус «производителей». Собаки этих двух пород играли значительную роль в быту и культуре кочевников. Оралбай Абдыкаримов, председатель правления Республиканской ассоциации охотничьего хозяйства: - В 2014 году в Министерстве сельского хозяйства утверждены госстандарты по породам тобет и тазы. Нам важно знать, сколько в каждой области тазы и внести их в республиканский реестр. По тобет организовано 6 экспедиций в отдаленные населенные пункты. К примеру, в Западно-Казахстанской области из 200 собак породы тобет только 14 оказались чистокровными. 


Источник: http://khabar.kz/ru/news/obshchestvo
Любое использование материалов допускается только при наличии гиперссылки на www.khabar.kz

https://youtu.be/MINUNr7OyVY

 

КТК

Көкшетауда таза қанды тазылар мен төбеттер көрсетілген иттер көрмесінде ұлттық аң аулау дәстүрін қайта қолға алу мәселесі көтерілді. Құмай тазы мен төбеттерін ерткен әуесқой аңшылар бұл күні сүйікті жануарларын тағы бір рет сыннан өткізді.
Бірінші республикалық ұлттық және аңшылық иттердің көрмесіне қатысуға тиіс 160 тазы мен төбеттің 60-ы ғана әкелінді. 5 облыстан құмай тазылары мен төбеттерін ерткен кәнігі аңшылар жиналды. Көрмеге өздері баптап өсірген сүйікті жануарларын шығарып, олардың таза қанды тазы екендіктерін дәлелдеуге тырысты бақты.
Қазіргі уақытта жер бетінде иттердің 400-ден астам түрі бар екен. Соның 50-ден астамы аңшылыққа машықтанған. Ұйымдастырушылардың айтуынша, қазір азулы төбеттерді төбелестіріп, оны бизнес көзіне айналдыру – асқан қатыгездік. Бірақ, бұған тиым салынбай отыр. Ал көрменің көздегені – қазақы және аңшылық иттерді насихаттау, сондай-ақ, қолда бар тазы мен төбеттің өсіп-өнуін  қадағалау.

 

Оралбай Әбдікәрімов, «Қансонар» аңшылар және аңшылық шаруашылығы субъектілері  республикалық қауымдастығының төрағасы:

 

-Ешкім бұнымен шұғылданған жоқ. Не үкімет жағынан,не басқа жағынан. Әркімдер жеке-жеке сақтап қалғандары бар соның арқасында .2014 жылы Ауыл шаруашылығы министрі бұйрық шығарып, стандартын бекітті. Әрбір қазақ тазысы қандай болуы керек, төбет қандай болуы керек.

 

-Таза қанды тазы ит екенін анықтау үшін бүгінгі шараға арнайы Қырғызстан мен Өзбекстаннан сарапшылар шақырылған. Олар қазір бұл иттердің құлағының ұзындығы мен мойнының ұзындығын, тіпті көзінің орналасуына дейін салыстырып қарайды. Егер де стандартқа сай болса ғана, оларға тазы ит деген төлқұжат беріледі.

 

Әрбір итті осылай қарап шыққан сарапшылар бағасын беріп жатты. Нақты тазы ит пен таза қанды төбет екені анықталғандарға аңшылық шаруашылығында түлкі, қоян, борсық аулауға жолдамалар берілді. Төлқұжаттар да берілетін болады. Мұндай құрмет иеленген иттердің негізі астаналықтар екенін айта кетейік

 

 Арка ажары

 

Жеті қазынаның бірінің өз жанашырлары тұңғыш рет құмай тазы мен төбет иттердің республикалық көрмесін ұйымдастырды

http://www.arka-azhary.kz/

 

Өткен жексенбі күні облыс әкімдігінің қолдауымен Краснояр селосының іргесіндегі атшабарда «Қансонар» республикалық аңшылар мен аңшылық шаруашылық субъектілерінің республикалық қауымдастығы тұңғыш рет осындай шара өткізді. 

Көрменің басты мақсаты – ұлттық және аңшы иттерді насихаттау, ит түрлерінің тұқымдарын анықтау, иелерінің арасында байланыс орнату. Осы орайда, алдымен қазақтың ілкі заманнан бері келе жатқан төл иттері – тазы мен төбет туралы айта кеткен ләзім. Қазіргі ғылым мезолит дәуірінде қолға үйретілген ит атаулы екі түрлі жабайы тұқымнан тараған деседі. Оның бірі оңтүстік өңірде шибөріден, солтүстік аймақта қасқырдан тарауы әбден ықтимал. Асылында, тазының шыққан жері Батыс Азияның үстірт даласы деген ұғым бар. Қазақ жеріне тазы тұқымы сонау Сақ заманында келген болуы мүмкін. Бұл ойымызға дәлел ретінде түр-тұлғасы, дене бітімі тазыға әбден ұқсайтын иттердің жартасқа салынған бейнелері. Бағзы заманда жүйрік итті, әсіресе, тазыны жеті қазынаның біріне санаған қазақ халқы оларды жарғақ құлақты және шашақ құлақты деп екіге бөлген. 
Кешегі көрме тосын тақырып болатын. Күн сәл желкем, салқын болған соң, әрі тұңғыш рет өткізіліп отырғандықтан, тамашалаушылар аз бола ма деп едік, ит жетектеген, көрмекке ынтық кісі қарамы мол екен. Маң төбеттер, қарындары қабысып, жарауы келіскен жүйрік тазылар әншейінде бұралқы иттер тәрізді бір-біріне алыстан айбат көрсетіп, азу тістерін ақситпайды екен. Құтты иелерінің өзі тәрізді дегдар, салқынқанды.   
Әуелі республикалық көрменің мақсаты мен мұратын айшықтаған салтанатты ашылуы болып өтті. Көкшетау қаласының әкімі Ермек Маржықпаев, «Қансонар» республикалық қауымдастығының басқарма төрағасы Оралбай Әбдікәрімов, ұлт мұрасының насихаттаушысы Қанат Ахметовтер сөз сөйлеп, талапты істің тағылымы жайында тереңнен толғап айтып берді.   
–Біз бұл жұмысты өзіміздің тазы мен төбеттен бастадық. Шынын айту керек, ол кезде жағдайымыз мәз емес еді. Таза тұқымды тазылар некен-саяқ кездескенімен, төбеттер мүлде аз болатын. Енді кешіксек барымыздан да айырылып қалуымыз әбден мүмкін еді,–деді Оралбай Әбдікәрімов.   
Мұнан соң Өзбекстан мен Ресейден келген сарапшылар тазы мен төбеттің дене бітімін, азу тістерін сарапқа салып, қайсысының таза тұқымды, қайсысының дүбара екендігін жақтан тілді айырғандай етіп ажыратып берді. Шынын айтқанда, таза қанды ит ілуде бір ғана кездеседі. Оның себептері де жоқ емес. Мәселен, кешегі кеңес заманында ит түгілі одан зорына да көңіл бөлінбеген. Некен-саяқ сақталғаны жанашыр жандардың арқасында ғана. Қазір республика бойынша таза қанды төбет пен тазы сирек ұшырасады. 1915 жылдың маусым айында өткізілген жиында 165 тазы жиналған болатын. Ал, сол жылдың қыркүйек айында барлық тазының 72-сі ғана асыл тұқымды екендігі анықталды. 
Міне, содан бері өңір-өңірлерде асыл тұқымды иттерді анықтау жұмысы жүргізіліп келеді. Краснояр атшабарына Солтүстік Қазақстан, Қарағанды, Қостанай, Астана және өзге де өңірлерден жеткізілген таза қанды иттердің көрмесін өткізу жетінші қазынаның жанашырларының нақты ісі десек, артық айтқандық емес. Алдымен маң төбеттердің тұқымы анықталды.  Көкшетау қаласының тұрғыны Оралбек Қайсанов нешеме жылдан бері төбет тұқымын сұрыптап, жақсартумен айналысып келеді. Шетелдік сарапшылар Оралбектің төбеттеріне жоғары баға берді. Мәселен, Оралбектің Құнар атты төбеті барлық талапқа сай келетін нағыз төбет ит екендігі анықталды. Сондай-ақ, Қарагөз есімді қаншығы да жоғары баға алды. Бір рет қар басқан Қараш есімді қаншығы да қатаң талаптарға сай. Ал, тазылар үшке бөлініп, жас ерекшеліктеріне байланысты  сынға түсті. Түлкі қағудан Астанадан Кәрімқожа есімді азамат әкелген Арзу атты қаншық топ жарса, борсыққа салудан жоғары топтағы Жетісу атты қаншық өжеттілік танытты. Иесі Астана қаласының тұрғыны Азамат Хасенов. Кіші топтағылар арасынан осы Азаматтың Жайна атты тазысы түлкіге салуда алғырлығын аңғартты. Орта топта Астана қаласының тұрғыны Алмас Оралбековтың Енгары, Болат Жаңабековтың Ханы жүлделі орындарға ие болды.         
Сөйтіп, тұңғыш рет ұйымдастырылса да табысты өткен шара ендігі арада тазы мен төбеттің тағын жандыратын сыңайлы. Ел өткенін анықтап жатқан шақта, тіпті, итімізге дейін ие болсақ, айыбы не, ағайын?!.

Суреттерде: ит көрмесінен көріністер.

Суреттерді түсірген Берік ЕСКЕНОВ.

 

 

Новости   Қазақстан

 

На 24 кз. Наурыз

 

 

Выставка охотничьих собак проходит в Астане 23.03.2017, 20:11 142

Видео  по адресу:  https://youtu.be/7mBvArV8FDk

Оцените материал 12345 (0 голосов) Теги выставка тазы собаки наурыз Астана

В Астане продолжаются народные гуляния по случаю Наурыза. В этноауле, который развернулся возле торгово-развлекательного центра «Хан Шатыр» гостей встречают артисты в национальных костюмах и джигиты с охотничьими птицами. Концерт и демонстрация казахских народных обрядов, турниры по национальным видам спорта. А еще угощения баурсаками и наурыз көже. На площади около 20 белоснежных юрт, ознакомиться с их убранством также может каждый.

Здесь же проходит выставка охотничьих собак - тазы.

Инна Назаренко, кинолог: - Мы привезли собак из разных регионов северного Казахстана: Караганда, Павлодар, Костанай, Астана. Тазы наши показывали бега, как они охотятся, как бегут за приманкой. Очень интересно астанчанам, все интересуются и понравилось, что не боятся собак. Перед этим, конечно, спрашивают можно ли погладить, потрогать. Собаки относятся нормально к людям, совершенно спокойны, доброжелательны.

Источник: http://24.kz/ru/news/social/item/169210-vystavka-okhotnichikh-sobak-prokhodit-v-astane

 

 «Егемен Қазақстан»

 

Талбесік

Аңшылық туризм – табыс көзі

Жақында Астана қаласында «Қансонар» аңшылардың қоғамдық бірлестігі мен аңшылық-шаруашылық субъектілері республикалық қауымдастығының кезекті жиыны болып өтті. Шараға Пар- ламент депутаттары, республикалық деңгейдегі өңірлік аңшылық-ша- руашылық құрылымдарының өкілдері және Ауыл шаруашылығы министр- лігінің мамандары қатысты. «Қансонар» қауымдастығы алғаш құрылған 2013 жылдан бастап, аңшылық саласындағы іс-әрекет- тердің құқықтық, заңнамалық база- сын жетілдіру, осы кәсіпке минимум бағдарламасы бойынша азаматтарды оқыту, оларды құжаттандыру, тіркеу және қолайлы жағдайлар туғызу мақ- сатында жұмыстар жүргізіп келеді. Осы орайда, «Қансонар» аңшылардың қоғамдық бірлестігі мен аңшылық- шаруашылығы субъектілері республи- калық қауымдастығының басқарма төрағасы Оралбай Әбдікәрімов мырзаны әңгімеге тартқан едік.

Оралбай Әбдікәрімұлы, бүгінгі жиынның мақсат-мүддесі жайлы айтып берсеңіз.

– Аңшылық – әуелі ата-бабамыздың байырғы кәсібі. Таратып айтар болсам, кәсібі ғана емес этностық өмір сүру салтының дәстүрлі негіздерінің бірі. Бұл шаруаға Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың арнайы тапсырмасы бойынша мемлекеттік тұрғыдан назар аударылып отыр. Сол себепті, жыл сайын осындай дәстүрлі жиын өткізіп, атқарылған шаруалар мен алда атқарылуға тиіс жұмыстарды талқылаймыз. Өйткені, шет мемлекеттерде барлық аңшылық-шаруашылық мекемелерінің басын қосқан үлкен ассоциациялар жұмыс істейді. Осы құрылымдар үкіметпен бірлесе отырып, барлық мәселені шешеді. Болашақта біз де осы тәжірибені қолдануды қолға алып жатырмыз. Ал бүгінгі бас қосудың маңызына тоқталар болсақ: бес жыл бұрын, яғни, 2012 жылғы 29 қаңтарда «Жануарлар дүниесiн қорғау, өсiмiн молайту және пайдалану туралы» Заң күшіне енген болатын. Қазіргі таңда, осы құжатқа өзгерістер енгізу мәселесі Парламент Мәжілісінде талқыланып жатыр. Осыған байланысты біз бүгін ішкі шаруашылық субъектілерін заңдық тұрғыдан ретке келтіру мәселелерін талқылаймыз.

– Жоғарыдағы заңға қауымдастық тара- пынан қандай өзгерістер мен толықтырулар ұсынылып отыр?

– Жаңадан қабылдануға тиіс заңда дала жа- нуары саналатын қоңыр аңдар мен жыртқыш тұқымдас аңдардың санын өсіріп, аңшылық кәсіпті туристік мақсатқа қолдануға кең жол ашылады деген үмітіміз бар. Өйткені, аңшылық туризм дегеніміз – табыс көзі. Оның сыртында, аңшылықпен айналысатын кәсіби фермер тобын құру арқылы, ауылдық жерлерде шағын және орта бизнесті дамыту жайы қарастырылуда. Яғни, жаңадан жұмыс орындары ашылып, ауыл тұрғындары еңбекпен қамтылатын мүмкіндік туғызуды ойластырудамыз.

– Жаңадан құрылатын аңшылық фермерлерді қаржыландыру тетігі ше...

– Жаңа заңда көрсетілгендей алда құрылуға тиіс фермерлік ұйымдар өзін өзі қаржыландыруы тиіс. Біздің мақсат – осыларға құқықтық қолдау көрсету. Өзін өзі қаржыландырудың тетіктері жайлы айтар болсам, әуелі аталмыш ұйымдар үкіметтен аңшылық кәсібіне қатысты маусымдық лицензияларды сатып алып, аңшыларға ақылы түрде үлестіреді. Одан кейін тұрғындарға «Аңшылық кәсібі» оқуын оқытып, сертификат та- быстайды. Бүгінгі жағдайда елімізде 160 мыңдай адам аңшылық кәсібімен тікелей немесе жанама түрде айналысады. Орташа есеппен жыл сайын аңшылық оқуына 8 мыңға жуық адам тартылып жүр. Келесі бір мәселе, кейбір аң-құстар үшін арнайы бөлінген шектеулі квоталар бар. Ол да ақылы түрде үлестіріледі.

 – Жұмыс барысын жүйелеу үшін қандай тәжірибелерді қолданасыздар?

– Шет мемлекеттерде аңшылық мәселесі жақсы жолға қойылған. Әсіресе, Еуропа елдерінде даланың қоңыр аңдарының етіне деген сұраныс өте көп. Дала жануарларының етін сататын дүкендер, арнайы тапсырыспен ас дайындайтын мейрамхана, қонақ үйлер саны күн сайын артып келеді. Біз де осы істі қолға алуды жоспарлап отырмыз.

– Болашақта осы жоспарларыңызды орындау барысында қандай кедергілер ту- ындауы мүмкін?

– Аңшылық саласын кәсібилендіру керек дегенді көп айтамыз, бірақ, осы салаға қатысты мемлекеттік құрылымдар барлығын монопо- лиялап алған. Ешкімді жолатқысы келмейді. Болашақта аңшылықпен айналысатын фермерлерді бекіту, аң-құстарды аулауға квоталар бөлу сияқты мәселелердегі монополияны бол- дырмау үшін істі үкімет емес, қоғамдық ұйым – қауымдастық қолға алғаны дұрыс. Өйткені, басқа елдерде осылай реттелген.      

Қазір республика көлемінде аңшылық- шаруашылықпен айналысатын құрылым саны 700-ден асады. Бұларға үкімет тарапынан ешқандай қолдау-көмек жоқ. Көбі әупірімдеп өз күнін өздері көріп отырғандар. Содан кейінгі тағы бір кедергі, заңдық құқығы бар аңшылармен қатар, жабайы аңшылар, бір сөзбен айтқанда, нағыз заң бұзушылар саны күн өткен сайын ар- тып келеді. Жуықта ғана Ақмола облысы, Атбасар ауданында қардың үстінде жүретін көлікті (снего- ход) пайдаланып бұзақылар 8 дала қабанын атып, табиғатқа зор залал келтірді. Дала байлығын бұлай тонай беруге болмайды. Осының бәрін жүйелі түрде бақылауда ұстауымыз керек.

Әңгімелескен Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

03.04.2017ж

 

 

В Алматы в честь 25-летия Независимости Казахстана состоялась международная научно-практическая конференция, посвященная теме сохранения и развития национальных казахских пород тазы и тобет как части истории и культуры народа.


 

 

 

Based on your IP address, your paper is being delivered by:   

         

New York, USA

Illinois, USA

Brussels, Belgium

Seoul, Korea

California, USA


If you have any problems downloading this paper,
please click on another Download Location above, or
 view our FAQ 
File name: SSRN-id2641366. ;   Size: 284K

ВлияниеНормЗаконодательстваНаРазвитиеОхотничьегоТуризмавРеспублике (The Impact of the Legislation on the Development of Hunting Tourism in the Republic)


Ganiyat Nassyrov 


West Kazakhstan Engineering and Humanities University

February 2, 2014

РеспубликанскийИнформационно-ПознавательныйЖурналҚансонар 2014 №2(2) 


Abstract:      

Russian Abstract: В последние годы уделяется особое и пристальное внимание о необходимости развития туристической отрасли в Казахстане на различных уровнях. В современном мире туризм является одной из крупнейших и динамичных отраслей экономики. Высокие темпы его развития, большие объемы валютных поступлений активно влияют на различные секторы экономики, что способствует формированию собственной туристской индустрии. Туризм оказывает огромное влияние на такие ключевые секторы хозяйства, как транспорт, связь, торговля, строительство, сельское хозяйство, производство товаров народного потребления и многие другие. Помимо значительной статьи дохода туризм является еще и одним из мощных факторов усиления престижа страны, роста ее значения в глазах мирового сообщества и рядовых граждан.

English Abstract: The need for development of the tourism industry in Kazakhstan last years at various levels says a lot. On a worldwide scale, tourism is one of the largest and most dynamic sectors of the economy. High rates of development, large amounts of foreign exchange earnings to actively influence the various sectors of the economy, which contributes to the formation of their own tourist industry.

Tourism has a huge impact on the key sectors of the economy such as transport, communications, trade, construction, agriculture, consumer goods and many others. In addition to the significant items of income, tourism is also one of the powerful factors enhance the prestige of the country, the growth of its value in the eyes of the international community and ordinary citizens.

Note: Downloadable document is in Russian.

Number of Pages in PDF File: 3

Keywords: tourism, industry, development, sectors, economy, legislations, hunting

 

Open PDF in BrowserDownload This Paper

Date posted: July 29, 2015 ; Last revised: August 9, 2015

Suggested Citation

Nassyrov, Ganiyat, Влияние Норм Законодательства На Развитие Охотничьего Туризма в Республике (The Impact of the Legislation on the Development of Hunting Tourism in the Republic) (February 2, 2014). Республиканский Информационно-Познавательный Журнал Қансонар 2014 №2(2) . Available at SSRN:http://ssrn.com/abstract=2635892

Contact Information

Ganiyat Haidarovich Nassyrov (Contact Author)

West Kazakhstan Engineering and Humanities University ( email )

Mametova str., 81
ул. Ихсанова, 44/1 (Gumar Karash str., 12)
Uralsk, West Kazakhstan 090000
Kazakhstan